Trzyletni Projekt edukacyjny „Odkrywaj z nami chemię” (lata 2024-2026) ma na celu  m. in. zainteresowanie uczniów chemią i pracą badawczą, oraz rozwijanie współpracy między szkołami  z regionu a Uniwersytetem Jagiellońskim. Grupą docelową odbiorców projektu w szkołach ponadpodstawowych są uczniowie klas tzrecichI tak, , którzy realizują nauczanie chemii w zakresie rozszerzonym.

W tym roku, w naszej szkole, do projektu zakwalifikowała się klasa 3C – klasa medyczna wraz ze swoim nauczycielem i opiekunem – Panią mgr Sylwia Piasecką. Tych uczniów nie trzeba namawiać na zainteresowanie się chemią, ale możliwość doświadczenia pracy badawczej w topowo wyposażonych laboratoriach chemicznych Wydziału Chemii UJ były dla moich podopiecznych wartością nie do zastąpienia w murach szkolnych. Warsztaty laboratoryjne prowadzone były metodą samodzielnego dociekania wiedzy przez uczniów (ang. Inquiry-Based Education – IBE). W metodzie tej uczniowie wcielają się w rolę samodzielnych naukowców. I tak, Nikola, Franek, Staszek i Iza sami formułowali pytania badawcze oraz hipotezy. Paweł, Dominika, Magda i Oliwia wcielali się w projektantów planu postępowania badawczego przekazując go do dalszej realizacji. Igor, Olek, Gabrysia i Weronika uważnie prowadzili obserwacje. Amelia, Tosia, Ola i Marta dokładnie zapisywały wyniki, których wnikliwej analizy dokonywały tęgie umysły Julki, Kamili, Mileny i Majki. Wszystko po to by na końcu, biorąc pod uwagę wszystkie fakty doświadczalne Anka, Agata i Klaudia wyciągnęły właściwe wnioski, lub zapisały czasem bardzo trudne i wymagające równania reakcji chemicznych.

Prowadzony przeze mnie zespół klasowy uczestniczył w trzech warsztatach, których tematyka powiązana była z procesami chemicznymi stosowanymi w przemyśle oraz z aktualnymi wyzwaniami różnych obszarów chemii w kontekście obowiązującej podstawy programowej. Były to kolejno:

1. Badanie działania emulgatorów – poruszały zagadnienia związane z tworzeniem emulsji woda w oleju (w/o) i olej w wodzie (o/w). W ruch poszły tutaj mikroskopy, a wartością dodaną było samodzielne wyprodukowanie porcji własnego kremu nawilżającego.
2. Reakcje kwasowo-zasadowe – klasyczne warsztaty analityczne z naciskiem na analizę ilościową podczas, których po zbadaniu barw typowych i mniej powszechnych wskaźników kwasowo-zasadowych, uczniowie przeprowadzili analizy próbek techniką miareczkowania kwasowo-zasadowego.
3. Reakcje utleniania-redukcji – w trakcie zajęć uczniowie doświadczyli właściwości wybranych pierwiastków bloku d. Przeprowadzone zostały charakterystyczne reakcje redoks, którym towarzyszyła zmiana barwy roztworów. Ukoronowaniem tej pracy było analizowanie ilościowe nieznanych próbek reduktorów z wykorzystaniem miareczkowania manganometrycznego.

Tak, to było ważne i potrzebne doświadczenie edukacyjne. Wiemy, że zaprocentuje w przyszłości – chociażby na czekającym uczniów egzaminie maturalnym. Dzięki doświadczeniu pracowników dydaktycznych i naukowo-dydaktycznych Wydziału Chemii UJ, ich empatii i życzliwości było ono także szalenie ciekawe i przyjemne. Poznaliśmy też innych Dwunastkowiczów – starszych Absolwentów – okazuje się bowiem, że jesteśmy wszędzie ;), na wydziale chemii, na ul. Gronostajowej – też 🙂

Miło było obserwować swoich uczniów w innej scenerii niż szkolna ławka i korytarz. Dziękuję Wam Moi Drodzy za szczere zaangażowanie w pracę laboratoryjną.

S. Piasecka

Poniżej kilka kadrów z opisanej wyżej naukowej przygody.